A320’de sidestick hareketi yüzeye mekanik olarak gitmez; bilgisayarlar onu bir istek olarak yorumlar. Bu yorumun kuralına uçuş kanunu denir. Basamaklar yukarıdan aşağı NORMAL LAW, ALTERNATE LAW, DIRECT LAW ve en altta MECH BACKUP’tır; arıza arttıkça sistem bir basamak aşağı iner. Kanun hesapları ELAC’larda yapılır; hız ve hücum açısıyla ilgili korumaların hesabı FAC’larda yapılır.
NORMAL LAW’da yunuslama ekseni yük faktörü, yatış ekseni yatış hızı komutuyla çalışır: kol bırakıldığında uçak 1 g’de ve bulunduğu yatışta (33 dereceye kadar) kalır, THS’i auto trim ayarlar. Beş koruma vardır: yük faktörü (temiz konfigürasyonda yaklaşık −1 ile +2,5 g), yunuslama açısı (30 derece burun yukarı, 15 derece burun aşağı), yüksek hücum açısı, yüksek hız ve yatış açısı (en fazla 67 derece).
ALTERNATE LAW’a tipik olarak aynı türden ikinci bir arızayla düşülür; örneğin iki ELAC’ın ya da iki FAC’ın birlikte kaybıyla. Yük faktörü koruması ve auto trim kalır; yatış ve yunuslama açısı korumaları ile doğrudan hücum açısı koruması gider, yerlerine kararlılık fonksiyonları gelir. Bu kanunda uçak stall’a girebilir ve yatış ekseni doğrudan komutla çalışır. Alternate law’dayken iniş takımı indirildiğinde sistem DIRECT LAW’a geçer.
DIRECT LAW’da sidestick açısı doğrudan yüzey açısına dönüşür; koruma ve auto trim yoktur, PFD’de amber USE MAN PITCH TRIM çıkar ve pilot trim çarkını elle kullanır. Bütün uçuş kumanda bilgisayarları ya da bütün elektrik kaybedilirse MECH BACKUP kalır: yunuslama trim çarkıyla THS üzerinden, sapma rudder pedallarıyla mekanik olarak kumanda edilir ve PFD’de MAN PITCH TRIM ONLY görülür.
Flight Control Laws hakkında sık sorulan sorular
A320’de normal law ile alternate law farkı nedir?
A320 normal law’da beş koruma çalışır ve uçak stall’a giremez. Alternate law’da yük faktörü koruması ve auto trim kalır, ama yatış, yunuslama açısı ve hücum açısı korumaları gider; yerlerine kararlılık fonksiyonları gelir ve uçak stall’a girebilir.
A320 alternate law’a ne zaman düşer?
A320 tipik olarak aynı türden ikinci bir arızada alternate law’a düşer: örneğin iki ELAC’ın ya da iki FAC’ın birlikte kaybında. Tek ELAC ya da tek FAC arızası uçuş kanununu düşürmez.
A320’de direct law nedir?
Direct law, A320’de sidestick açısının doğrudan kumanda yüzeyi açısına çevrildiği kanundur. Koruma ve otomatik trim yoktur; PFD’de USE MAN PITCH TRIM çıkar ve pilot THS’i trim çarkıyla ayarlar.
A320 alternate law’dayken iniş takımı indirilince ne olur?
A320 alternate law’dayken iniş takımı indirildiğinde uçuş kumandaları direct law’a geçer. Yaklaşmanın son bölümü direct law’da, otomatik trim olmadan uçulur.
A320’de mechanical backup’ta hangi kumandalar kalır?
A320 mechanical backup’ta iki mekanik yol kalır: trim çarkıyla THS üzerinden yunuslama ve rudder pedallarıyla sapma. Aileron ve elevator kumanda edilemez; PFD’de MAN PITCH TRIM ONLY görülür.
A320 normal law’da hangi korumalar vardır?
A320 normal law’da beş koruma vardır: yük faktörü, yunuslama açısı, yüksek hücum açısı, yüksek hız ve yatış açısı korumaları. Örneğin yatış açısı en fazla 67 dereceye çıkabilir; kol bırakılınca uçak 33 dereceye döner.
Flight Control Laws hangi modüllerde anlatılıyor?
- ATA 27Primary Flight ControlsA320 birincil uçuş kumandaları
- ATA 22Auto FlightA320 otomatik uçuş sistemi