Traffic Alert and Collision Avoidance System

TCAS nedir? Traffic Alert and Collision Avoidance System, trafik uyarı ve çarpışma önleme sistemi

TCAS, A320’de çevredeki uçakların transponderlerini sorgulayıp çarpışma riskini hesaplayan ve TA ile RA veren çarpışma önleme sistemidir.

Transponder (ATC) yerdeki radarın sorusuna cevap verir; TCAS II ise tersini yapar, kendisi sorar. Çevredeki uçakların transponderlerini sorgular, cevaplardan onların uzaklığını ve irtifasını çıkarır, yaklaşma hızını hesaplar ve çarpışmaya kaç saniye kaldığını kestirir.

Tehlike büyüyorsa önce TA (traffic advisory, “dikkat, trafik var”) verir; risk sürerse RA (resolution advisory) verir: CLIMB ya da DESCEND gibi doğrudan bir komut. İki uçağın TCAS’ı Mode S üzerinden anlaşır; biri tırmanma komutu alırsa diğerine alçalma komutu verilir. Trafik sembolleri ND üzerine basılır; gösterilen irtifa penceresi normalde kendi irtifanın 2700 fit altı ve üstüdür.

TCAS tek başına çalışmaz: irtifa için ADR verisine, yere yakın uçuşta kaçınma komutlarını bastırmak için radio altimeter verisine bağlıdır. Gövdenin üstünde ve altında yönlü antenleri vardır; trafiğin yönü antenlerin faz farkından çıkarıldığı için anten konumları ve kablo uzunlukları bakım kılavuzunda özel toleranslara tabidir.

TCAS hakkında sık sorulan sorular

TCAS ne işe yarar?

TCAS, çevredeki uçakların transponderlerini sorgulayarak uzaklıklarını, irtifalarını ve yaklaşma hızlarını hesaplar ve çarpışma riski olduğunda pilotu uyarır. Önce TA ile trafiği bildirir, risk sürerse RA ile CLIMB ya da DESCEND komutu verir.

TCAS TA ile RA arasındaki fark nedir?

TCAS’ta TA (traffic advisory) yalnızca “dikkat, trafik var” der; RA (resolution advisory) ise CLIMB ya da DESCEND gibi doğrudan bir kaçınma komutudur. Tehlike büyüdükçe TCAS önce TA, risk sürerse RA verir.

TCAS iki uçağa nasıl farklı komut verir?

İki uçağın TCAS’ı Mode S üzerinden birbiriyle anlaşır: biri tırmanma komutu alırsa diğerine alçalma komutu verilir. Böylece iki bilgisayar saniyeler içinde görev bölüşümü yapar.

A320’de ADR’ler kaybedilirse TCAS çalışır mı?

A320’de üç ADR de kaybedildiğinde transponder irtifa bildiremez ve TCAS dikey ayrım hesabını yapamaz. Uçak radarda görünür ama irtifasız görünür; hava trafiği için bu ciddi bir sorundur.

Transponder ile TCAS farkı nedir?

Transponder yerdeki radarın sorusuna uçağın kodu ve irtifasıyla cevap verir; TCAS ise çevredeki uçakların transponderlerini kendisi sorgular. Transponderin bildirdiği irtifa doğrudan ADR’den gelir.

TCAS ND’de hangi irtifa aralığındaki trafiği gösterir?

A320’de TCAS trafiği ND üzerinde gösterir ve irtifa penceresi normalde kendi irtifanın 2700 fit altı ve üstüdür. Trafiğin yönü gövde üstü ve altındaki yönlü antenlerin faz farkından bulunur.

TCAS hangi modüllerde anlatılıyor?

İlgili terimler