Air Data / Inertial Reference Unit

ADIRU nedir? Air Data / Inertial Reference Unit, hava verisi ve ataletsel referans ünitesi

ADIRU, A320’de hız, irtifa, duruş, yön ve konumu hesaplayan üç bağımsız üniteden biridir; içinde ayrı çalışan ADR ve IR bölümleri vardır.

A320’de navigasyonun temeli üç bağımsız ADIRU’dur. Üçü de aynı işi yapar ama ayrı beslenir, ayrı sensörlere bağlanır ve ayrı veri yolundan konuşur; birinin kaybı diğer ikisini etkilemez.

Her ADIRU iki bölümden oluşur. ADR (Air Data Reference) pitot ve statik kaynaklardan gelen veriyle hızı, Mach sayısını, irtifayı ve hava sıcaklığını hesaplar. IR (Inertial Reference) ise duruşu, yönü, konumu ve yer hızını hesaplar. İki bölüm aynı kutuda olsa da ayrı arızalanabilir: bir ADR kaybedildiğinde aynı ünitenin IR’ı çalışmaya devam eder.

Ataletsel sistem zamanla sürüklendiği için konum GPS ve radyo seyrüsefer (VOR, DME) bilgileriyle düzeltilir. ADIRU verisi uçuş kumanda, otomatik uçuş, iniş takımı ve fren sistemleri dahil pek çok sistem tarafından kullanılır.

ADIRU hakkında sık sorulan sorular

ADR ile IR arasındaki fark nedir?

ADR (Air Data Reference) pitot, statik ve sıcaklık verisinden hız, Mach, irtifa ve dikey hızı hesaplar; IR (Inertial Reference) ise jiroskop ve ivmeölçerlerle duruş, yön, konum ve yer hızını bulur. İkisi aynı ADIRU kutusundadır ama ayrı arızalanır.

A320’de ADIRU hizalanması ne kadar sürer?

A320’de IR hizalanması orta enlemlerde yaklaşık on dakika sürer. Hizalanma yalnız yerde ve uçak hareketsizken yapılabilir; uçak itilir ya da sallanırsa hizalanma baştan başlar.

ADIRU ATT modu nedir?

ATT, A320’de uçuşta bozulan bir IR için kullanılan kurtarma modudur: duruş kalır ama konum gider ve ND’de harita kaybolur. Yön pilot tarafından MCDU’dan girilir ve kaydığı için yaklaşık on dakikada bir yeniden girilir.

A320’de iki ADR arızalanırsa ne olur?

A320’de iki ADR birden kaybedildiğinde karşılaştırma yapacak ikinci kaynak kalmaz; uçuş kanunu ALTERNATE’e düşer ve yüksek ve düşük hız korumaları kaybolur. Bu tablo çoğu zaman tıkalı pitot problarıyla görülür.

AIR DATA ve ATT HDG seçicileri ne işe yarar?

AIR DATA ve ATT HDG seçicileri, A320’de kaptan ya da yardımcı pilot tarafını 3 numaralı ADR’ye veya IR’a bağlar. Aynı anda yalnız bir taraf 3 numaraya geçebilir, çünkü üçüncü ünite tektir.

ADIRU’nun konumu ne kadar kayar?

A320’de IR konumu yalnız ataletsel çalışırken saatte yaklaşık bir ile iki deniz mili kayar. Bu yüzden FMGC konumu GPS, DME ve VOR verisiyle sürekli düzeltir.

ADIRU hangi modüllerde anlatılıyor?

İlgili terimler