Wing Tip Brake

WTB nedir? Wing Tip Brake, kanat ucu freni

WTB, A320’de slat ve flap tork mili zincirinin kanat ucuna yakın kısmındaki frendir; asimetri ya da kaçak hareket algılanınca aktarımı kilitler.

A320’de slat ve flapları kanat kökündeki güç kumanda üniteleri (PCU) tork mili zinciriyle hareket ettirir. Zincirin uçlarında, kanat ucuna yakın yerde birer wing tip brake bulunur: slat tarafında iki, flap tarafında iki. Freni uca koymanın sebebi, mil ortadan koparsa dış kısmı da tutabilmektir.

WTB normal çalışmada hiçbir şey yapmaz. SFCC’ler dört bulgudan birini görürse devreye girer: asimetri (iki kanat farklı konumda), runaway, komutsuz hareket ve aşırı hız. Asimetri, kanat uçlarındaki APPU’ların bildirdiği konumların karşılaştırılmasıyla bulunur. Fren tek bilgisayarın kararıyla girmez: bir SFCC arızayı bulup WTB-arm sinyali gönderir, ikinci SFCC de aynı arızayı bağımsız olarak bulursa frenler enerjilenir.

WTB, PCU’daki pressure-off brake’in (POB) tersine pressure-on bir frendir: hidrolik basınç gelince tutar. Devreye girdiğinde kendini kilitler (latch); sebep ortadan kalksa bile bırakmaz. ECAM’da F/CTL WING TIP BRK ON ile SLATS LOCKED ya da FLAPS LOCKED görülür ve uçak kilitli konfigürasyonla iner. Sıfırlama yalnız yerde, CFDS üzerinden yapılır.

WTB hakkında sık sorulan sorular

A320’de wing tip brake ne zaman devreye girer?

A320’de WTB, SFCC’ler slat ya da flap sisteminde asimetri, runaway, komutsuz hareket veya aşırı hız bulduğunda devreye girer. Frenlerin enerjilenmesi için iki SFCC’nin de arızayı bağımsız olarak bulması gerekir.

WTB uçuşta sıfırlanabilir mi?

Hayır. A320’de wing tip brake devreye girdiğinde kendini kilitler ve yalnız yerde, CFDS üzerinden sıfırlanır. Uçuş ekibi kilitli slat/flap konfigürasyonuyla, o konfigürasyona uygun hızla iner.

WTB ile POB arasındaki fark nedir?

POB (pressure-off brake) PCU’daki hidrolik motoru basınç kalkınca yayla kilitler ve her hareketin sonunda normal olarak devreye girer. WTB ise pressure-on bir frendir: hidrolik basınç gelince tutar ve yalnız arızada, kanat ucunda tork milini kilitler.

WING TIP BRK ON uyarısı ne demek?

F/CTL WING TIP BRK ON, A320’de kanat ucu frenlerinin devreye girdiğini ve slat ya da flap aktarımının kilitlendiğini bildirir. Yanında SLATS LOCKED veya FLAPS LOCKED görülür; yüzeyler bulundukları yerde kalır.

Flap ayrılmasında WTB devreye girer mi?

Hayır. A320’de flap ayrılması (F/CTL FLAPS ATCH SENSOR) algılandığında yalnız POB’lar devreye girer, kanat ucu frenleri girmez. Ayrılma tork mili zincirinin değil yüzey bağlantısının sorunudur; hareketi durdurmak yeterlidir.

WTB hangi modüllerde anlatılıyor?

İlgili terimler