RAT, gövdenin altında kapaklar arkasında katlı duran küçük bir rüzgâr türbinidir. Normal uçuşta hiçbir işi yoktur ve toplanmış (stowed) konumda bekler.
Uçuşta alternatif akım baraları tamamen kaybedildiğinde, örneğin iki motor birden durduğunda, Mavi devrenin elektrik pompası da durur. Bu durumda RAT kendiliğinden açılır, hava akımıyla döner ve Mavi devrenin pompasını çevirerek basıncı geri getirir. Mavi devreden beslenen acil jeneratör de bu basınçla uçağa acil durum elektriği sağlar.
Kokpitteki kapaklı RAT MAN ON anahtarıyla elle de açılabilir. Açma komutu bataryaya doğrudan bağlı sıcak baradan (hot bus) gelir; kilit açılır ve yay türbini hava akımına iter.
İki önemli kural: RAT’ı döndüren şey uçağın hızıdır, bu yüzden yerde basınç üretmez. Bir kez açıldı mı uçuş boyunca dışarıda kalır; kokpitten toplanamaz, yerde elle toplanır.
RAT hakkında sık sorulan sorular
A320’de RAT ne zaman açılır?
A320’de RAT, uçuşta alternatif akım baraları tamamen kaybedildiğinde, örneğin iki motor birden durduğunda kendiliğinden açılır. Kapaklı RAT MAN ON anahtarıyla elle de açılabilir. Yalnız Mavi elektrik pompasının arızası RAT’ı açmaz.
A320’de RAT yerde çalışır mı?
Hayır. RAT’ı döndüren şey uçağın hızıdır; yerde hava akımı olmadığı için basınç üretmez. Bakımda RAT pompası ve regülatörü, türbin test donanımıyla döndürülerek ayrı bir fonksiyonel test prosedürüyle denenir.
RAT uçuşta geri toplanabilir mi?
Hayır. A320’de RAT bir kez açıldı mı uçuş boyunca dışarıda kalır; kokpitten toplanamaz. Yalnız uçak yerdeyken, elle toplanır.
A320’de RAT hangi hidrolik devreyi besler?
RAT yalnız Mavi hidrolik devreyi besler. Çift motor kaybında Mavi devre sayesinde rudder, 3 numaralı spoiler ve bazı aileron ile elevator servoları çalışmaya devam eder.
RAT acil durum elektriğini nasıl sağlar?
RAT Mavi hidrolik devreyi basınçlandırır; Mavi devreden beslenen CSM/G (sabit devirli motor/jeneratör) bu basınçla dönerek acil elektriği üretir. Yani zincir hava akımı, RAT, Mavi hidrolik, CSM/G ve acil elektrik sırasıyla kurulur.
RAT MAN ON anahtarı nereden beslenir?
A320’de RAT MAN ON anahtarı HOT BUS 1’den, yani bataryaya doğrudan bağlı ve hiçbir anahtarla kesilmeyen 28 V DC barasından beslenir. Böylece uçakta başka her şey kaybedilse bile RAT açılabilir.