Center Tank

Center Tank nedir? Center Tank, merkez yakıt tankı

Merkez tank, A320 ailesinde gövde içindeki kanat kutusunda bulunan ve kanat tanklarından önce boşaltılan yakıt tankıdır.

A320 ailesinde yakıt üç ana tankta taşınır: iki kanat tankı ve gövdedeki kanat kutusunun içinde bir merkez tank. Merkez tank her uçuşta kullanılmaz; doldurulduğunda kullanım sırasında en başta yer alır. Sebebi wing bending relief’tir: kanattaki yakıtın ağırlığı kanat kökündeki eğilme momentini azaltır, bu yüzden önce gövdedeki yakıt yakılır, kanattaki yakıt sona bırakılır. Dolum sırası bunun tersidir: kanatlar önce dolar.

A318, A319 ve A320’de merkez tankta iki elektrikli CTR TK PUMP vardır ve motorları doğrudan besler. Önce boşalmasının mekanizması basınç farkıdır: merkez pompaları kanat pompalarından daha yüksek basınç üretir ve kanat pompalarının çıkışındaki tek yönlü valfleri kapalı tutar. MODE SEL AUTO’dayken merkez pompaları slatlar toplandıktan sonra çalışır, tank boşalınca durur. Pompalar giderse merkez tanktaki yakıt emişle kullanılamaz.

A321’de merkez tankın besleme pompası yoktur; bir transfer tankıdır. Yakıtını sol ve sağ transfer valfleri (XFR VALVE) üzerinden kanat tanklarına aktarır ve aktarmayı kanat pompalarının tahrik akışıyla çalışan jet pompaları yapar. Bu yüzden A321’de kanat pompaları durursa merkez tank aktarılamaz ve ECAM’da FUEL CTR TK XFR FAULT görülür.

Center Tank hakkında sık sorulan sorular

A320’de merkez tank neden önce boşaltılır?

A320’de merkez tank önce boşaltılır, çünkü kanattaki yakıtın ağırlığı kanat kökündeki eğilme momentini azaltır (wing bending relief). Gövdedeki yakıt bu rahatlamayı sağlamadığı için önce o yakılır, kanat yakıtı sona bırakılır.

A320’de merkez tankın önce boşalmasını ne sağlar?

A320’de merkez tankın önce boşalmasını basınç farkı sağlar. Merkez tank pompaları kanat pompalarından daha yüksek basınç üretir ve kanat pompalarının çıkışındaki tek yönlü valfleri kapalı tutar; merkez bitince kanat pompaları beslemeyi devralır.

A321 merkez tankının A320’den farkı nedir?

A321’in merkez tankında besleme pompası yoktur ve motorları doğrudan besleyemez. Yakıt, kanat pompalarının tahrik akışıyla çalışan jet pompaları ve transfer valfleri üzerinden kanat tanklarına aktarılır; A320’de ise iki merkez pompası motorları doğrudan besler.

A321’de merkez tank neden boşalmaz?

A321’de merkez tank transferi durduysa ilk bakılacak yer kanat pompalarıdır, çünkü jet pompalarını kanat pompalarının bastığı yakıt çalıştırır. Transfer valfleri açık ama aktarım yoksa ECAM’da FUEL CTR TK XFR FAULT görülür.

Bütün pompalar durursa merkez tanktaki yakıt kullanılabilir mi?

Hayır, A320’de bütün pompalar durursa merkez tanktaki yakıt kullanılamaz. Motorlar emişle (gravity feed) beslenmeye devam eder, ama emiş yalnız kanat tanklarından çalışır.

Center Tank hangi modüllerde anlatılıyor?

İlgili terimler