APU, uçağın kuyruk konisine yerleştirilmiş küçük bir gaz türbinidir ve iki şey üretir: elektrik ve hava. Elektriği aksesuar kutusundan tahrik edilen APU jeneratörü, havayı ise aynı milin döndürdüğü ayrı bir yük kompresörü (load compressor) verir. Böylece uçak motorlardan ve yer teçhizatından bağımsız hâle gelir.
APU’nun tek beyni ECB’dir. Kokpitten APU’ya giden yalnız iki sinyal vardır: MASTER SW ve START. MASTER SW açılınca ECB hava giriş kapağını açar, yakıt valfini açar ve pompayı hazırlar; START’a basılınca 28 V DC elektrik marş motoru APU’yu döndürür. Yaklaşık %7 devirde yakıt ve ateşleme gelir, %55’te marş motoru devreden çıkar, %95’te ateşleme kesilir ve START düğmesinde yeşil AVAIL yanar.
APU sabit devirde döner. Jeneratörün frekansı doğrudan devirden geldiği için IDG’deki gibi bir sabit devir düzeneğine gerek yoktur. 90 kVA, 115 V, 400 Hz üreten APU jeneratörü tek başına AC BUS 1 ve AC BUS 2’nin ikisini birden besleyebilir. Yük kompresörünün havası ise paketleri besler ve motorları start ettirir.
APU yalnız bataryayla start alabilir; uçağın başka bir güç kaynağına ihtiyacı yoktur. Yakıtını sol besleme hattından alır. ECB düşük yağ basıncı, aşırı devir, yüksek EGT ya da yangın gibi durumlarda APU’yu kendiliğinden durdurur; yerde APU yangınında söndürücü şişe de kendiliğinden boşalır.
APU hakkında sık sorulan sorular
APU ne işe yarar?
APU, A320’ye motorlar çalışmıyorken elektrik ve basınçlı hava sağlar. Jeneratörü iki AC barayı birden besleyebilir; yük kompresörünün havası kabin paketlerini besler ve motorların start alması için kullanılır.
A320’de APU nasıl çalıştırılır?
A320’de APU, önce MASTER SW açılıp hava giriş kapağının açılması beklenerek, sonra START düğmesine bir kez basılarak çalıştırılır. Marş sırasını ECB yürütür; APU hazır olduğunda START düğmesinde yeşil AVAIL yanar.
APU bataryayla çalıştırılabilir mi?
Evet, A320’nin APU’su yalnız bataryayla çalıştırılabilir. ECB ve elektrik marş motoru 28 V DC ile beslenir; tank pompaları yoksa APU yakıt pompası yakıtı kendisi çeker.
APU nerede bulunur?
A320’de APU uçağın kuyruk konisinin içindedir. Egzozu kuyruk konisinin tam ucundaki yuvarlak ağızdan çıkar, hava giriş kapağı ise kuyruk konisinin dış yüzeyindedir.
APU kendiliğinden neden durur?
APU’yu ECB, kendisine veya uçağa zarar verecek durumlarda kendiliğinden durdurur: düşük yağ basıncı, aşırı devir, yüksek EGT, yangın algılaması ya da açılmayan hava giriş kapağı gibi. MASTER SW üzerinde amber FAULT yanar ve ECAM’da APU AUTO SHUT DOWN görülür.
APU jeneratöründe neden IDG gibi sabit devir ünitesi yoktur?
APU jeneratöründe sabit devir ünitesi yoktur, çünkü APU zaten sabit devirde (%100 N) döner. Jeneratör frekansı doğrudan devirden gelir; motor devri sürekli değiştiği için motor jeneratörlerinde IDG gerekir.
APU hangi modüllerde anlatılıyor?
- ATA 49Auxiliary Power UnitA320 APU (yardımcı güç ünitesi)
- ATA 24Electrical PowerA320 elektrik sistemi
- ATA 28Fuel SystemA320 yakıt sistemi